Polska kupi trzy okręty podwodne A26. Przełomowy kontrakt podpisany w Gdyni
Umowa na okręty A26 podpisana podczas konsultacji rządowych w Gdyni
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których sfinalizowano jeden z najważniejszych pakietów decyzji dotyczących współpracy obronnej obu państw. Najważniejszym punktem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Jednostki zostaną pozyskane w ramach programu „Orka”. Decyzja zapadła w trybie międzyrządowym, z udziałem premierów oraz ministrów odpowiedzialnych za kluczowe resorty po obu stronach.
Premier Donald Tusk poinformował, że w trakcie spotkania podpisano kilka dokumentów, a wśród nich umowę dotyczącą zakupu okrętów podwodnych dla Polski. Podkreślił, że finalizacja rozmów nastąpiła w Gdyni, czyli w miejscu symbolicznym dla polskiej Marynarki Wojennej. Według przedstawicieli rządu jest to najważniejsza umowa w historii tego rodzaju sił zbrojnych w Polsce. Podczas spotkania akcentowano także, że współpraca polsko-szwedzka wchodzi w nowy etap i ma mieć charakter strategiczny.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Szef rządu zaznaczył również, że porozumienie dotyczące programu „Orka” nie było jedynym rezultatem rozmów. Strony uzgodniły także działania w innych obszarach współpracy. Z przekazanych informacji wynika, że podpisane dokumenty mają być elementem szerszego modelu relacji politycznych, wojskowych i przemysłowych. W praktyce oznacza to, że umowa na okręty podwodne została osadzona w większym pakiecie uzgodnień między Polską a Szwecją.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie „Orka” i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
- Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Zakup zostanie zrealizowany w ramach programu „Orka”.
- Konsultacje odbyły się w Gdyni.
- Wartość przedsięwzięcia została wskazana na 50 miliardów szwedzkich koron.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
- Program „Orka” przez 30 lat nie doczekał się finału.
Rząd: to najważniejszy kontrakt w historii Marynarki Wojennej RP
Przedstawiciele polskich władz podkreślili, że podpisana umowa ma wymiar historyczny. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz wskazał, że kolejne pokolenia marynarzy oczekiwały na realizację programu „Orka”, a projekt przez trzy dekady nie doczekał się rozstrzygnięcia. Według ministra dopiero obecny rząd doprowadził do jego finału. Tę ocenę powtórzono także w kontekście skali kontraktu i jego znaczenia dla Marynarki Wojennej RP.
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program „Orka” przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
O znaczeniu porozumienia mówił także premier Szwecji Ulf Kristersson. Zwrócił uwagę, że trzy szwedzkie okręty podwodne A26 staną się własnością Polski, a całe przedsięwzięcie ma dużą skalę finansową i organizacyjną. Wypowiedź strony szwedzkiej potwierdziła, że kontrakt ma charakter długoterminowy i wymaga ścisłej koordynacji pomiędzy państwami oraz przemysłem obronnym. Oceniono go jako ważny kamień milowy we wzajemnych relacjach.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Polska strona zaznaczyła jednocześnie, że program „Orka” nie ma być jednorazowym zakupem sprzętu wojskowego. Według zapowiedzi ma on otworzyć długofalową współpracę przemysłową między Polską a Szwecją. Chodzi nie tylko o same dostawy uzbrojenia, ale także o rozwój relacji pomiędzy firmami sektora obronnego, budowę zdolności technologicznych i wzmacnianie krajowego potencjału produkcyjnego. Rząd wskazuje, że rozwój polskiego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt „Orka” był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W tym samym kontekście wskazano, że współpraca ma działać w obie strony. Polska kupuje okręty podwodne, a Szwecja pozyskuje od Polski okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Według uczestników konsultacji ma to pokazywać, że oba kraje występują jako równorzędni partnerzy, a relacje nie ograniczają się do klasycznego modelu sprzedawca-kupujący. Dla przemysłu obronnego po obu stronach oznacza to szerszy zakres wspólnych interesów.
Pakt dla Morza Bałtyckiego i nowy etap współpracy Polski ze Szwecją
Spotkanie w Gdyni było jednocześnie potwierdzeniem wejścia Polski i Szwecji w nowy etap strategicznego partnerstwa. Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W rozmowach uczestniczyli ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Taki skład pokazuje, że zakres uzgodnień wykracza poza jedną dziedzinę i obejmuje szeroką współpracę państwową.
Jednym z politycznych rezultatów konsultacji było ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. Polska i Szwecja deklarują, że chcą wspólnie działać na rzecz bezpieczeństwa regionu, tak aby Morze Bałtyckie pozostawało obszarem pokoju i stabilności. W oficjalnych wypowiedziach wyraźnie wskazano zagrożenia, które mają być przedmiotem wspólnych działań, w tym aktywność rosyjskiej floty cieni, prowokacje oraz inne zagrożenia militarne.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Minister obrony narodowej zwrócił uwagę, że Warszawa i Sztokholm mają wspólną odpowiedzialność za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Bałtyku i dla NATO. W ocenie strony polskiej znaczenie tej współpracy wzrosło dodatkowo po przystąpieniu Szwecji do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Rząd podkreśla, że regionalna współpraca państw nadbałtyckich przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo obywateli. Oznacza to, że podpisane porozumienia są przedstawiane nie tylko jako decyzje wojskowe, ale też jako element szerszej polityki bezpieczeństwa w regionie.
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Premier Szwecji podkreślił z kolei, że obecne relacje między oboma krajami są najlepsze w historii. Wskazał, że Polska i Szwecja są jednocześnie sojusznikami w NATO, strategicznymi partnerami w Unii Europejskiej oraz sąsiadami nad Bałtykiem. Oba państwa podzielają ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy i deklarują dalsze wsparcie Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Zgodnie z ustaleniami ze spotkania, współpraca w sprawach bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego ma być dalej rozwijana na podstawie wspólnej deklaracji i oświadczenia dotyczącego Paktu dla Morza Bałtyckiego.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji